123

Daa Magnus døydde, vart Eirik, eldste son hans, konge. Han var inkje fullt 12 aar gamall, og difyr styrde baronarne fyr han i fyrstningi. Den gjævaste av desse var Bjarne Erlingsson til Bjarkøy. Baronarne unnte inkje kyrkja den magti, ho hadde fenget av 124Magnus Lagabøtar, og kyrkja var inkje nøgd med det, ho hadde fenget. Erkebispen Jon lyste Bjarne Erlingsson og fleire baronar i bann, men baade Jon og fleire bispar laut røma landet, og presteskapet laut gjeva fraa seg mest alt det, som det hadde fenget ved semja til Tunsberg.

Magnus Lagabøtar hadde voret gift med ei dansk kongsdotter, Ingebjørg, men den danske kongen Eirik Glipping vilde inkje betala ut farsarven hennar, og daa kom det til ein lang ufred millom Norig og Danmark. Daa kong Eirik og raadgjevararne hans inkje vilde finna seg i, at dei nordtyske byarne tok seg større rett, enn Magnus Lagabøtar hadde gjevet dei, gjorde byarne samlag med Danmark. Danmark var paa den tid veikt, men dei tyske byarne var so myket sterkare. Alv Erlingsson til Tornberg (Tanberg paa Ringerike) herjad i Danmark og tok danske og tyske skip i mengdevis og vann uhorveleg myket herfang. Tyskararne sende ut 30 store skip imot han, men Alv tok 9 fraa dei, er det fortalt. Daa sende dei ein ny flote ut, og den lagde seg i Øresund og hindrad tilførsel til Norig, so det vart stor svult der. Endaa verre vart detta fyr Norig, fyr di handelen med England hadde teket myket av i det siste, og difyr vart enden den, at den norske kongen gjorde forlik med dei tyske byarne paa det grunnlaget, at tyskararne skulde hava den retten til aa driva handel i dei norske byarne, som dei fyrr hadde havt, og endaa nokot større rett, og nordmennerne skulde hava same retten i dei tyske byarne.

Strakst etter drap marsken Stig Andersson og fleire andre danske stormenner kong Eirik Glipping. Draapsmennerne vart dømde fredlause og kom til Norig, og 125der fekk dei hjelp. No bar det til med ufreden att millom Norig og Danmark, og nordmennerne og dei fredlause herjad og brende i Danmark.

Alv Erlingsson hadde drepet ein norsk stormann, og fyr det vart han dømd fredlaus, og daa herjad han fyr seg sjølv i Danmark. Eingong vart han fangad og førd fyr den danske enkjedronningi. Ho spottad Alv, fyr di han var so liten, men han svarad: »So liten eg er, liver du aldri den dagen, du føder slik ein son.« Daa svor dronningi, at han skulde rettast, og det vart han ¹).

Eirik hadde voret gift med Margrete, dotter til den skotske kongen Alexander den tridje, og dei hadde ei dotter, Margrete. Daa Alexander døydde sonlaus, tok skotarne Margrete, dotter hans Eirik, til dronning. Ho for yver til Skotland, men døydde paa vegen, 8 aar gomol (»Gjenta fraa Norig«, som dei kallad ho). Eirik gjorde krav paa Skotland etter dotter si, men det var faafengt.

Eirik var ein godlynd og snild konge, men sjukleg og veik, og let andre raada. Daa han vart myndig, var han inkje hard med presteskapet. Ingen kallad han fyr prestehatar, daa han livde, og han fortente det inkje helder.

123

Då Magnus døydde, vart Eirik, eldste son hans, konge. Han var inkje fullt 12 år gamal, og difor styrde baronane fyr han i fyrstninga. Den gjævaste av desse var Bjarne Erlingsson til Bjarkøy. Baronane unnte inkje kyrkja den makta, ho hadde fenget av 124Magnus Lagabøtar, og kyrkja var inkje nøgd med det, ho hadde fenget. Erkebispen Jon lyste Bjarne Erlingsson og fleire baronar i bann, men både Jon og fleire bispar laut rømme landet, og presteskapet laut gje frå seg mest alt det, som det hadde fenget ved semja til Tunsberg.

Magnus Lagabøtar hadde vore gift med ei dansk kongsdotter, Ingebjørg, men den danske kongen Eirik Glipping ville inkje betala ut farsarven hennar, og då kom det til ein lang ufred mellom Norig og Danmark. Då kong Eirik og rådgjevarane hans inkje ville finna seg i, at dei nordtyske byane tok seg større rett, enn Magnus Lagabøtar hadde gjeve dei, gjorde byane samlag med Danmark. Danmark var på den tid veikt, men dei tyske byane var so mykje sterkare. Alv Erlingsson til Tornberg (Tanberg på Ringerike) herja i Danmark og tok danske og tyske skip i mengdevis og vann uhorveleg mykje herfang. Tyskarane sende ut 30 store skip imot han, men Alv tok 9 frå dei, er det fortalt. Då sende dei ein ny flåte ut, og den la seg i Øresund og hindra tilførsel til Norig, so det vart stor svult der. Endå verre vart detta fyr Norig, fyr di handelen med England hadde teke mykje av i det siste, og difor vart enden den, at den norske kongen gjorde forlik med dei tyske byane på det grunnlaget, at tyskarane skulle hava den retten til å driva handel i dei norske byane, som dei før hadde hatt, og endå noko større rett, og nordmennene skulle hava same retten i dei tyske byane.

Straks etter drap marsken Stig Andersson og fleire andre danske stormenn kong Eirik Glipping. Drapsmennene vart dømde fredlause og kom til Norig, og 125der fekk dei hjelp. No bar det til med ufreden att mellom Norig og Danmark, og nordmennene og dei fredlause herja og brende i Danmark.

Alv Erlingsson hadde drepe ein norsk stormann, og fyr det vart han dømd fredlaus, og då herja han fyr seg sjølv i Danmark. Eingong vart han fanga og førd fyr den danske enkjedronninga. Ho spotta Alv, fyr di han var so liten, men han svara: »So liten eg er, lever du aldri den dagen, du føder slik ein son.« Då svor dronninga, at han skulle rettast, og det vart han ¹).

Eirik hadde vore gift med Margrete, dotter til den skotske kongen Alexander den tredje, og dei hadde ei dotter, Margrete. Då Alexander døydde sonlaus, tok skotarne Margrete, dotter hans Eirik, til dronning. Ho for over til Skotland, men døydde på vegen, 8 år gamal (»Gjenta frå Norig«, som dei kalla ho). Eirik gjorde krav på Skotland etter dotter si, men det var fåfengt.

Eirik var ein godlynd og snill konge, men sjukleg og veik, og let andre råda. Då han vart myndig, var han inkje hard med presteskapet. Ingen kalla han fyr prestehatar, då han livde, og han fortente det inkje heller.