62

Færøyarne. Harald Haarfagre lagde truleg Færøyarne under Norig, den gongen daa han tok dei skotske øyarne. Haakon jarl innsette Sigmund Brestesson til hovding der, og han betalte skatt av øyarne til Haakon. Sidan tok Sigmund øyarne til len av Olav Tryggvason og innførde kristendomen der, og daa Olav døydde, tok han dei til len av jarlarne Eirik og Svein. Strakst etter var det ein sløg og vrang mann, som het Trond i Gata, som drap Sigmund, og no styrde Trond i lang 63tid og betalte ingen skatt, fyrr Olav den heilage vart konge i Norig; daa laut øyarne gjeva seg under honom og høyrde sidan med til Norig.

Orknøyarne og Hjaltland og Sudrøyarne laut og gjeva seg under Harald Haarfagre, daa han gjorde den store ferdi si mot vikingarne. Han sette Torv-Einar til jarl paa Orknøyarne og Hjaltland, og fraa honom kom det ei stor jarle-ætt. Daa Eirik Blodøks vart burtjagad fraa Norig, hadde han, og sidan sønerne hans, lange tider tilhald der, men daa dei døydde, betalte jarlarne skatt til Haakon jarl. Ein av dei gjævaste jarlarne der het Sigurd Digre. Han laut taka ved kristendomen og taka øyarne til len av Olav Tryggvason, men strakst etter gjorde han seg til sin eigen herre. Han raadde ei tid yver heile nordvest-parten av Skotland og vart gift med dotter til den skotske kongen. Sudrøyarne betalte skatt til han og sameleids øyi Man, so Sigurd Digre var ein megtig hovding. Sønerne hans tok Orknøyarne og Hjaltland til len av Olav Haraldson. Sudrøyarne vart tidleg kristnad og hadde alt sin eigen bisp, daa Halvdan Svarte livde. Dei betalte skatt til Haakon jarl, men inkje til Olav Tryggvason og Olav Haraldsson.

Paa øyi Man hadde Harald Haarfagre innsett ein jarl, men etter hans avferd raadde det kongar paa øyi i lange tider, og dei betalte ingen skatt til kongarne i Norig.

Paa Irland busette nordmennerne seg tidleg umkring i dei fleste byarne, Dublin, Waterford (uttal: Vaaterford), Limerick, Cork og fleire. Dei tok strakst ved kristendomen og stiftad fleire kongerike. Det største var det, som Olav Kvite stiftad i Dublin 852. Der budde nordmennerne i ein part av byen, og bygde ein 64mur og grov ei grav um den, so dei kunne verja seg mot dei innfødde. Nordmennerne i Irland dreiv myket handel og sjøfart, og detta vart til gagn fyr Irland, daa irarne inkje var nokot handelsfolk. All den irske handelen kom i henderne paa dei norske kaupmennerne, og dei byarne, som dei busette seg i, er just dei same, som seinare vart store handelsbyar. Mange nordmenner søkte hit fraa andre stader, baade kaupmenner og handverkarar og vikingar og skaldar. Olav Tryggvason var og i Irland ei tid. Fraa Irland kom kristendomen til dei fleste norske nybygderne der vest.

I det nordvestre Skotland og paa Anglesea (i Wales) var og mange nordmenner busette, so me kann segja, at paa den tid var heile havet fraa Færøyarne og vest um Skotland og England eit norskt hav. Norske vikingar og kaupmenner var allestader aa sjaa her, og dei hjelpte kvarandre mot dei innfødde, og takomtil slost dei seg imillom.

Daa Eirik Jarl styrde i Norig, var Sigtrygg Silkeskjegg konge yver dei norske i Dublin. Han gjorde samlag med jarlen Sigurd Digre og tenkte han skulde fella den irske yverkongen Brian. Norske vikingar strøymde til fraa alle kantar og tenkte, dei skulde vinna seg land og herfang. Palmesundagen 1014 var heile den norske heren samlad i Dublin. Brian hadde og samlat ein stor her og stod paa sletta ved Clontarf, strakst austanfyr Dublin. Langfredag morgon drog nordmennerne ut imot han med ein veldig og ypparleg utrustad her, og dei stellte seg i fylking paa baade sidurne. Slaget varde fraa morgonen til kvelden og var baade hardt og heitt. Sigurd Jarl og mange andre hovdingar og minst 6000 mann fall av nordmennerne 65(nokre segjer, det fall 14,000), og Sigtrygg Silkeskjegg laut ganga attende til Dublin. Detta slaget kallar dei »Briansslaget«. Det er eit av dei største slag, nordmennerne hev voret med i, og irarne er endaa den dag idag stolte av denne sigeren, som bergjad dei, so dei slapp aa koma under norskt herredøme. Vinningi vart elles mindre fyr irarne, enn ein skulde ventat, fyr kong Brian og mange andre hovdingar var fallne, og Sigtrygg Silkeskjegg styrde som konge i Dublin til døyandedagen sin. Dei norske kongeriki i Irland stod aldri under kongarne i Norig.

Island. Daa nordmennerne busette seg paa Island, skipad dei seg slik, som dei hadde havt det i heimlandet. Hovdingarne sette upp hov paa gardarne sine og stod fyr blotingi og vart kallad godar¹). Umkring dei større hovi vart det tinglag (elder godord) og goden var ordførar paa tinget og nemnde ut lagretta (domarar). Dei vart samstellte um aa taka ved ei log fyr heile øyi, og det vart same logi, som dei hadde havt heime, Gulatingslogi. Dei skipad eit sams ting og fyr heile øyi, alltinget. (Umkring 927.) Seinare vart det fastsett, at det skulde vera 13 heradsting (3 i kvar fjordung av øyi so nær som i Nordfjordungen, der vart det 4). Paa heradstingi møtte dei um vaaren. Dei sakerne, som dei inkje vart forlikte um der, vart avgjorde paa alltinget, som dei heldt ein gong um aaret ved midsumars-tid; det varde i 14 dagar. Der møtte alle godarne; det var 3 i kvart tinglag, tilsaman 39. Godarne

5

66nemnde ut domarar. Loger fyr heile øyi vart vedtekne av lagretta, og i den hadde alle godarne sæte, og kvar av dei valde seg attaat tvo av sine eigne tingmenner til aa vera med i lagretta. Godarne valde ein formann, som het logsegjings-mann. Han var formann fyr lagretta og skulde segja fram logi paa alltinget, so folket kunne læra ho, og han skulde vera ferdig med det paa 3 aar, og so skulde han taka paa att. Logsegjings-mannen var i fyrstningi paa livstid.

Soleids hadde utvandrararne paa faa aar skipat ei styring. Island vart ein fristat, der stormennerne raadde mest. (Aristokratisk republik.)

Kristendomen vart logteken paa Island i aaret 1000, men det var myket strid, fyrr detta gjekk igjenom. Paa alltinget aar 1000 saag det ut til, at dei kristne og heidningarne skulde deila seg i tvo med kvar si log. Daa vart dei samstellte um aa skjota detta tvistemaalet under logsegjings-mannen Torgjeir Ljosvetninga-gode. Han var heidning, men skynad, at den nye tidi høyrde kristendomen til. Han laag eit jamdøger gjøymd under kappa si og mælte inkje ordet, men daa kunngjorde han den logi, at alle skulde lata døypa seg, og at dei skulde riva ned hovi, men dei, som vilde, skulde hava lov til aa blota løynleg og setja ut born, som dei inkje vilde føda upp, og eta hestekjøt. Daa let alle islendingarne døypa seg. Men det var inkje aa venta, naar kristendomen var innførd paa denne maaten, at heidenskapen kunne faa ende med ein gong, og den nye trui vilde hava tid til aa vinna fram. Denne yvergangstidi fraa det gamle til det nye var ei uroleg tid paa Island liksom i Norig, og i den gjekk dei »store tidenderne« fyr seg, som sidan vart uppskrivne i sogurne. 67Storætterne slost um magti. Gunnar fraa Lidarende vart yverfallen og drepen heime paa garden sin. Njaal og sønerne hans vart innebrende nokre aar etter, og Kaare Solmundsson, maagen hans Njaal, hemnde verfader sin so det spurdest. Tidi fraa 980—1030 held dei fyr Islands stortid. Men etterkvart kom det ro i landet. Dei 39 storætterne, som styrde øyi, laut taka upp fleire nye ætter i samlaget sitt, og fraa den tid styrde stormennerne i fred og ro ei tid frametter. Olav Haraldsson freistad paa aa faa Island i samlag med Norig, men islendingarne vilde inkje.

Grønland. Norske sjøfolk, som skulde til Island, hadde drivet langt ut i havet og hadde funnet eit stort land der. Eirik den raude fraa Jadren laut røma fraa Norig og sette seg ned i detta landet. Han kallad landet Grønland, daa han vilde lokka fleire til, og sidan kom det mange islendingar dit. Dei busette seg i tvo bygder, Austbygdi strakst vestanfyr Kvitserk (Kap Farvel), og Vestbygdi, som laag nordanfyr. Dei livde av feavl og fiske. Eirik hadde ein son Leiv den heppne (lukkelege), som Olav Trygvason fekk til aa døypa seg og innføra kristendomen paa Grønland. Grønlendingarne betalte skatt til Olav Haraldsson, men raadde seg elles sjølve.

Vinland. Ein islending, som skulde til Grønland, fekk skodda paa seg og dreiv langt sudetter, og daa skodda lettad, saag han land, men daa han kunne skyna, at det inkje var Grønland, siglde han nordetter, til han kom dit han skulde. No vart det myket tala um aa finna nye land. Leiv Eiriksson siglde ut paa lande-leit og fann eit land, som han kallad Helleland (truleg Labrador i Nordamerika). Sidan kom han til 68eit skogvakset land (truleg Nova Scotia), som han kallad Markland. Han siglde lenger og kom til eit fagert og godt land, og der lagad han seg til aa vera um vetren. Vetersolkverv rann soli klokka 7½ um morgonen og gjekk ned 4½ um eftanen. Etter det kann ein reikna ut, at detta landet var Massachusetts (uttal: Massatjusetts). Daa dei hadde sett upp hyttur der, gjekk dei inn i landet paa uppdaging. Der fann dei vindruvur og ladde skipet med druvur og timber. Leiv kallad landet fyr Vinland, og um vaaren siglde han heimatt. Sidan for Torfinn Karlsevne ut med ein heil flokk, menner og kvinnfolk (160 ialt) og buskap, og vilde grunnleggja ei nybygd. Han kom so langt som til Providence i Rhode Island paa lag. (Uttal: Providens, Rod Eilen.) Dei innfødde, indianararne, som nordmennerne kallad fyr skrælingar, kom og handlad med dei, men det vart snart slutt paa handelen, og skrælingarne sette paa dei fleire gonger. Nokre av dei beste nordmennerne vart drepne, og det fall tungt fyr dei, som var so faa, aa verja seg mot yvermagti, daa dei inkje hadde eldvaapn (byrsur og kanonur). Karlsevne sette ein sterk skigard kringum huset sitt, men sistpaa totte han, det var for faarlegt aa vera der, og daa han hadde voret der i tri aar, drog han heim med ei ladning druvur og skinnvarur.

Seinare gjorde Frøydis, syster hans Leiv, og mannen hennar og nokre andre islendingar ei ferd til Vinland, men Frøydis sette vondt millom mannen sin og hine hovdingarne, so han slo dei og mannskapet deira ihel. Frøydis sjølv drap 5 kvinnfolk, daa ingen annan vilde gjera det. Men desse forfælande ugjerningarne hennar Frøydis og yverfall av indianararne gjorde no myket 69til, at Vinlands-ferderne etter kvart kom i gløymeboki, endaa um ein og annan gjorde ei handelsferd dit. Men mest gjorde vel det, at havet var so gruveleg stort og faarlegt og vanskelegt aa finna fram paa, helst i den tid, daa dei inkje hadde kompas, so mange siglde ut, som dei aldri fekk spurlag paa meir.¹) Nokre dreiv paa sjøferderne sine myket lenger mot sud, til Florida elder Georgia. Der budde ein islending, Bjørn Breidvikingakappe, i 30 aar millom dei innfødde, er det fortalt.²)

Fraa Grønland var det fleire, som siglde nordetter og, og gjorde uppdagingsferder paa baade sidur av Grønland. Dei naadde so langt som til Lancaster-sund.

Nordmenner i Gardarike og Miklegard. Mange nordmenner og svenskar og danskar, som vilde vinna seg rikdom og æra, for til kongarne i Gardarike og kjeisararne i Miklegard (»storbyen«, Konstantinopel) og tok tenesta der ved livvakti. Dei vart kallad væringar. Mest namnkjende er væringarne i Miklegard. Dei var væpnad med lange øksar, sverd og lange skjoldar og fylgde stødt med kjeisaren og var dei beste hermennerne i kjeisarheren. Væringar for paa herferd med dei greske herarne til ymse land umkring Middelhavet, og naar dei kom heim til faderslandet sitt, hadde dei myket kultur og kunnskap med seg, som kom heimlandet til gode.

62

Færøyarne. Harald Haarfagre la truleg Færøyarne under Norig, den gongen då han tok dei skotske øyane. Haakon jarl innsette Sigmund Brestesson til hovding der, og han betalte skatt av øyane til Haakon. Sidan tok Sigmund øyane til len av Olav Tryggvason og innførte kristendomen der, og då Olav døydde, tok han dei til len av jarlane Eirik og Svein. Straks etter var det ein sløg og vrang mann, som het Trond i Gata, som drap Sigmund, og no styrde Trond i lang 63tid og betalte ingen skatt, før Olav den heilage vart konge i Norig; då laut øyane gjeva seg under han og høyrde sidan med til Norig.

Orknøyarne og Hjaltland og Sudrøyarne laut og gjeva seg under Harald Haarfagre, då han gjorde den store ferda si mot vikingane. Han sette Torv-Einar til jarl på Orknøyarne og Hjaltland, og frå han kom det ei stor jarle-ætt. Då Eirik Blodøks vart burtjagad frå Norig, hadde han, og sidan sønene hans, lange tider tilhald der, men då dei døydde, betalte jarlane skatt til Haakon jarl. Ein av dei gjævaste jarlane der het Sigurd Digre. Han laut taka ved kristendomen og taka øyane til len av Olav Tryggvason, men straks etter gjorde han seg til sin eigen herre. Han rådde ei tid over heile nordvest-parten av Skotland og vart gift med dotter til den skotske kongen. Sudrøyarne betalte skatt til han og sameleis øya Man, so Sigurd Digre var ein mektig hovding. Sønene hans tok Orknøyarne og Hjaltland til len av Olav Haraldson. Sudrøyarne vart tidleg kristna og hadde alt sin eigen bisp, då Halvdan Svarte livde. Dei betalte skatt til Haakon jarl, men inkje til Olav Tryggvason og Olav Haraldsson.

Paa øya Man hadde Harald Haarfagre innsett ein jarl, men etter hans avferd rådde det kongar på øya i lange tider, og dei betalte ingen skatt til kongane i Norig.

Paa Irland busette nordmennene seg tidleg omkring i dei fleste byane, Dublin, Waterford (uttal: Vaaterford), Limerick, Cork og fleire. Dei tok straks ved kristendomen og stifta fleire kongerike. Det største var det, som Olav Kvite stifta i Dublin 852. Der budde nordmennene i ein part av byen, og bygde ein 64mur og grov ei grav om den, so dei kunne verja seg mot dei innfødde. Nordmennene i Irland dreiv mykje handel og sjøfart, og detta vart til gagn fyr Irland, då irane inkje var noko handelsfolk. All den irske handelen kom i hendene på dei norske kjøpmennene, og dei byane, som dei busette seg i, er just dei same, som seinare vart store handelsbyar. Mange nordmenn søkte hit frå andre stader, både kjøpmenn og handverkarar og vikingar og skaldar. Olav Tryggvason var og i Irland ei tid. Fraa Irland kom kristendomen til dei fleste norske nybygderne der vest.

I det nordvestre Skotland og på Anglesea (i Wales) var og mange nordmenn busette, so me kan segja, at på den tid var heile havet frå Færøyarne og vest om Skotland og England eit norsk hav. Norske vikingar og kjøpmenn var allestader å sjå her, og dei hjelpte kvarandre mot dei innfødde, og takomtil slost dei seg imellom.

Då Eirik Jarl styrde i Norig, var Sigtrygg Silkeskjegg konge over dei norske i Dublin. Han gjorde samlag med jarlen Sigurd Digre og tenkte han skulle fella den irske yverkongen Brian. Norske vikingar strøymde til frå alle kantar og tenkte, dei skulle vinne seg land og herfang. Palmesøndagen 1014 var heile den norske hæren samla i Dublin. Brian hadde og samla ein stor her og stod på sletta ved Clontarf, straks austanfor Dublin. Langfredag morgon drog nordmennene ut imot han med ein veldig og ypparleg utrusta her, og dei stelte seg i fylking på både sidene. Slaget varde frå morgonen til kvelden og var både hardt og heitt. Sigurd Jarl og mange andre hovdingar og minst 6000 mann fall av nordmennene 65(nokre seier, det fall 14,000), og Sigtrygg Silkeskjegg laut gå attende til Dublin. Detta slaget kallar dei »Briansslaget«. Det er eit av dei største slag, nordmennene har vore med i, og irane er endå den dag i dag stolte av denne sigeren, som bergjad dei, so dei slapp å koma under norsk herredøme. Vinninga vart elles mindre fyr irane, enn ein skulle venta, fyr kong Brian og mange andre hovdingar var falne, og Sigtrygg Silkeskjegg styrde som konge i Dublin til døyandedagen sin. Dei norske kongerika i Irland stod aldri under kongane i Norig.

Island. Då nordmennene busette seg på Island, skipa dei seg slik, som dei hadde hatt det i heimlandet. Hovdingane sette opp hov på gardane sine og stod fyr blotinga og vart kalla godar¹). Omkring dei større hova vart det tinglag (eller godord) og goden var ordførar på tinget og nemnde ut lagretta (domarar). Dei vart samstellte om å taka ved ei log fyr heile øya, og det vart same logi, som dei hadde hatt heime, Gulatingslogi. Dei skipa eit sams ting og fyr heile øya, alltinget. (Omkring 927.) Seinare vart det fastsett, at det skulle vera 13 heradsting (3 i kvar fjordung av øya so nær som i Nordfjordungen, der vart det 4). Paa heradstingi møtte dei om våren. Dei sakene, som dei inkje vart forlikte om der, vart avgjorde på alltinget, som dei heldt ein gong om året ved midsumars-tid; det varde i 14 dagar. Der møtte alle godane; det var 3 i kvart tinglag, tilsaman 39. Godane

5

66nemnde ut domarar. Lover fyr heile øya vart vedtekne av lagretta, og i den hadde alle godane sæte, og kvar av dei valde seg attåt to av sine eigne tingmenn til å vera med i lagretta. Godane valde ein formann, som het logsegjings-mann. Han var formann fyr lagretta og skulle seie fram logi på alltinget, so folket kunne læra ho, og han skulle vera ferdig med det på 3 år, og so skulle han taka på att. Logsegjings-mannen var i fyrstninga på livstid.

Soleids hadde utvandrarane på få år skipat ei styring. Island vart ein fristat, der stormennene rådde mest. (Aristokratisk republikk.)

Kristendomen vart logteken på Island i året 1000, men det var mykje strid, før detta gjekk igjennom. Paa alltinget år 1000 såg det ut til, at dei kristne og heidningane skulle deila seg i to med kvar si log. Då vart dei samstellte om å skyte detta tvistemålet under logsegjings-mannen Torgjeir Ljosvetninga-gode. Han var heidning, men skynad, at den nye tida høyrde kristendomen til. Han låg eit jamdøger gøymd under kappa si og mælte inkje ordet, men då kunngjorde han den logi, at alle skulle lata døypa seg, og at dei skulle riva ned hova, men dei, som ville, skulle hava lov til å blota løynleg og setja ut born, som dei inkje ville føda opp, og eta hestekjøt. Då let alle islendingane døypa seg. Men det var inkje å venta, når kristendomen var innført på denne måten, at heidenskapen kunne få ende med ein gong, og den nye trua ville hava tid til å vinne fram. Denne overgangstida frå det gamle til det nye var ei uroleg tid på Island liksom i Norig, og i den gjekk dei »store tidendene« fyr seg, som sidan vart oppskrivne i sogurne. 67Storætterne slost om makta. Gunnar frå Lidarende vart yverfallen og drepen heime på garden sin. Njaal og sønene hans vart innebrende nokre år etter, og Kaare Solmundsson, mågen hans Njaal, hemnde verfader sin so det spurdest. Tida frå 980—1030 held dei fyr Islands stortid. Men etter kvart kom det ro i landet. Dei 39 storætterne, som styrde øya, laut taka opp fleire nye ætter i samlaget sitt, og frå den tid styrde stormennene i fred og ro ei tid frametter. Olav Haraldsson freista på å få Island i samlag med Norig, men islendingane ville inkje.

Grønland. Norske sjøfolk, som skulle til Island, hadde drivet langt ut i havet og hadde funnet eit stort land der. Eirik den raude frå Jadren laut rømme frå Norig og sette seg ned i detta landet. Han kalla landet Grønland, då han ville lokka fleire til, og sidan kom det mange islendingar dit. Dei busette seg i to bygder, Austbygdi straks vestanfor Kvitserk (Kap Farvel), og Vestbygdi, som låg nordanfyr. Dei livde av feavl og fiske. Eirik hadde ein son Leiv den heppne (lukkelege), som Olav Trygvason fekk til å døype seg og innføra kristendomen på Grønland. Grønlendingane betalte skatt til Olav Haraldsson, men rådde seg elles sjølve.

Vinland. Ein islending, som skulle til Grønland, fekk skodda på seg og dreiv langt søretter, og då skodda letta, såg han land, men då han kunne skjøne, at det inkje var Grønland, siglde han nordetter, til han kom dit han skulle. No vart det mykje tala om å finna nye land. Leiv Eiriksson siglde ut på lande-leit og fann eit land, som han kalla Helleland (truleg Labrador i Nordamerika). Sidan kom han til 68eit skogvakset land (truleg Nova Scotia), som han kalla Markland. Han siglde lenger og kom til eit fagert og godt land, og der laga han seg til å vera om vinteren. Vintersolkverv rann sola klokka 7½ om morgonen og gjekk ned 4½ om eftanen. Etter det kan ein rekna ut, at detta landet var Massachusetts (uttal: Massatjusetts). Då dei hadde sett opp hytter der, gjekk dei inn i landet på oppdaging. Der fann dei vindruer og ladde skipet med druer og tømmer. Leiv kalla landet fyr Vinland, og om våren siglde han heimatt. Sidan for Torfinn Karlsevne ut med ein heil flokk, menn og kvinnfolk (160 ialt) og buskap, og ville grunnleggja ei nybygd. Han kom so langt som til Providence i Rhode Island på lag. (Uttal: Providens, Rod Eilen.) Dei innfødde, indianarane, som nordmennene kalla fyr skrælingar, kom og handla med dei, men det vart snart slutt på handelen, og skrælingane sette på dei fleire gonger. Nokre av dei beste nordmennene vart drepne, og det fall tungt fyr dei, som var so få, å verja seg mot overmakta, då dei inkje hadde eldvåpen (byrsur og kanonar). Karlsevne sette ein sterk skigard kringom huset sitt, men sistpå tykte han, det var for farleg å vera der, og då han hadde vore der i tre år, drog han heim med ei ladning druer og skinnvarer.

Seinare gjorde Frøydis, syster hans Leiv, og mannen hennar og nokre andre islendingar ei ferd til Vinland, men Frøydis sette vondt mellom mannen sin og hine hovdingane, so han slo dei og mannskapet deira ihel. Frøydis sjølv drap 5 kvinnfolk, då ingen annan ville gjera det. Men desse forfælande ugjerningane hennar Frøydis og overfall av indianarane gjorde no mykje 69til, at Vinlands-ferdene etter kvart kom i gløymeboka, endå om ein og annan gjorde ei handelsferd dit. Men mest gjorde vel det, at havet var so gruveleg stort og farleg og vanskeleg å finna fram på, helst i den tid, då dei inkje hadde kompass, so mange siglde ut, som dei aldri fekk spurlag på meir.¹) Nokre dreiv på sjøferdene sine mykje lenger mot sør, til Florida eller Georgia. Der budde ein islending, Bjørn Breidvikingakappe, i 30 år mellom dei innfødde, er det fortalt.²)

Fraa Grønland var det fleire, som siglde nordetter og, og gjorde oppdagingsferder på både sider av Grønland. Dei nådde so langt som til Lancaster-sund.

Nordmenn i Gardarike og Miklegard. Mange nordmenn og svenskar og danskar, som ville vinne seg rikdom og æra, for til kongane i Gardarike og keisarane i Miklegard (»storbyen«, Konstantinopel) og tok tenesta der ved livvakta. Dei vart kalla væringar. Mest namnkjende er væringane i Miklegard. Dei var væpna med lange øksar, sverd og lange skjoldar og fylgde støtt med keisaren og var dei beste hermennene i keisarhæren. Væringar for på herferd med dei greske herarne til ymse land omkring Middelhavet, og når dei kom heim til faderslandet sitt, hadde dei mykje kultur og kunnskap med seg, som kom heimlandet til gode.