48

Dei tri, som hadde fellt Olav Tryggvason, bytte Norig millom seg. Svein Tjugeskjegg fekk Upplandi og Viki so nær som Raanrike, og gav Eirik Jarl Raumarike og Vingulmark til len, som han hadde havt fyrr under Harald Gormsson. Sviakongen fekk Raanrike, som han gjorde til eit svenskt landskap, og 7 fylke nordanfjells, som han sette Svein, broder hans Eirik 49til jarl yver. Alt det andre tok Eirik Jarl, so nær som at Erling Skjalgsson, som var komen til aa sigla fraa Olav Tryggvason, verbroder sin, ved Svolder, raadde som han vilde i dei fylke, han hadde fenget av kong Olav. Paa Upplandi tok smaakongarne landet sitt til len af danakongen.

Soleids hadde Norig no mange herrar. Den, som hadde største magti, var Eirik Jarl. Han og Svein, broder hans, var kristne, men let kvar tru, som han vilde, og mange stader gjekk kristendomen reint under. Eirik sette i stand det gamle jarlesætet paa Lade og let Nidaros forfarast. Baade jarlarne heldt dei gamle logerne godt, og det var fred og ro i landet, og aalmugen var væl nøgd. Einar Tambeskjelvar, ein av dei faa, som vart bergjad i slaget ved Svolder, vart gift med Bergljot, syster deira, og vart den største lendmannen nordanfjells. Sigmund Brestesson tok Færøyarne til len av Eirik, og alle hovdingarne vart forlikte med jarlarne so nær som Erling Skjalgsson. Han tok landskyld i sine fylke, og jarlarne torde inkje koma der, utan dei var mannsterke. Han hadde aldri mindre enn 90 mann heime paa garden sin Sole (inkje langt fraa Stavanger), og tidt 200 mann elder fleire. Han hadde mange trælar og gav dei eit visst dagsarbeid, og naar dei hadde gjort undan, kunne dei arbeida aat seg sjølve resten av dagen. Soleids kunne dei paa tvo-tri aar tena so myket, at dei kunne kaupa seg frie, og daa sette Erling dei i veg paa einkvar maaten, og kaupte andre trælar fyr løysepengarne. Han var den gjævaste av alle lendmenner i Norig.

I Danmark døydde kong Svein 1014, og etter honom kom Knut, son hans, som dei sidan kallad

4

50Knut den megtige. Han drog til England og lagde det under seg. Eirik jarl, som hadde 2 fylke til len av danakongen, laut fylgja med han, men døydde eit bil etter. Han fekk det ettermælet, at han hadde voret ein god og rettvis styrar og den største herføraren i nordlandi paa den tid, daa han hadde vunnet i dei tvo største slagi, i Hjørungavaag og ved Svolder. Haakon, son hans, vart jarl no; han var berre 17 aar.

48

Dei tre, som hadde felt Olav Tryggvason, bytte Norig mellom seg. Svein Tjugeskjegg fekk Upplandi og Viki so nær som Raanrike, og gav Eirik Jarl Raumarike og Vingulmark til len, som han hadde hatt før under Harald Gormsson. Sviakongen fekk Raanrike, som han gjorde til eit svenskt landskap, og 7 fylke nordanfjells, som han sette Svein, broder hans Eirik 49til jarl over. Alt det andre tok Eirik Jarl, so nær som at Erling Skjalgsson, som var komen til å sigla frå Olav Tryggvason, verbroder sin, ved Svolder, rådde som han ville i dei fylke, han hadde fenget av kong Olav. Paa Upplandi tok småkongane landet sitt til len af danakongen.

Soleids hadde Norig no mange herrar. Den, som hadde største makta, var Eirik Jarl. Han og Svein, broder hans, var kristne, men let kvar tru, som han ville, og mange stader gjekk kristendomen reint under. Eirik sette i stand det gamle jarlesætet på Lade og let Nidaros forfarast. Både jarlane heldt dei gamle lovene godt, og det var fred og ro i landet, og ålmugen var vel nøgd. Einar Tambeskjelvar, ein av dei få, som vart bergjad i slaget ved Svolder, vart gift med Bergljot, syster deira, og vart den største lendmannen nordanfjells. Sigmund Brestesson tok Færøyarne til len av Eirik, og alle hovdingane vart forlikte med jarlane so nær som Erling Skjalgsson. Han tok landskyld i sine fylke, og jarlane torde inkje koma der, utan dei var mannsterke. Han hadde aldri mindre enn 90 mann heime på garden sin Sole (inkje langt frå Stavanger), og titt 200 mann eller fleire. Han hadde mange trælar og gav dei eit visst dagsarbeid, og når dei hadde gjort undan, kunne dei arbeida åt seg sjølve resten av dagen. Soleids kunne dei på to-tre år tena so mykje, at dei kunne kaupa seg frie, og då sette Erling dei i veg på einkvar måten, og kjøpte andre trælar fyr løysepengane. Han var den gjævaste av alle lendmenn i Norig.

I Danmark døydde kong Svein 1014, og etter han kom Knut, son hans, som dei sidan kalla

4

50Knut den mektige. Han drog til England og la det under seg. Eirik jarl, som hadde 2 fylke til len av danakongen, laut fylgje med han, men døydde eit bil etter. Han fekk det ettermælet, at han hadde vore ein god og rettvis styrar og den største herføraren i nordlandi på den tid, då han hadde vunne i dei tvo største slaga, i Hjørungavaag og ved Svolder. Haakon, son hans, vart jarl no; han var berre 17 år.