10

(Av »Ervingen«).

(1855).

Aamund.

Eg er so glad fyre det, at eg eingong fann folk, som eg kann tala fritt med, og vera viss paa, at den eine skynar, kvat den andre segjer. Det er lenge no, sidan eg var so heppen. Eg kom ofta i lag med gildt folk og hadde ymist moro med; men det vardt aldri nokot fullkomet skyn; naar dei skjemtade og logo, tykte eg ofta, at der var ikkje nokot til aa læja aat; og naar eg sjølv skulde segja nokot fyndigt og trøysamt, so var det liksom dei ikkje høyrde det elder visste, kvat eg meinte. Her slep eg aa ottast fyre slikt.

Olav.

Ja, her skal du faa lov til aa bruka heimemaalet ditt. — Men eg er so forviten til aa høyra, kor det stend til uti den store vide verdi. Kann du segja meg med nokre faae ord, kor det ser ut i dei gildaste bygdom der?

Aamund.

Det er snaraste aa segja, at det ser ut som i ei maurtuva: det kryp og kravlar paa alle kantar, det strævar og staakar paa alle sidor; det er ei endelaus røra, som det stend 11i steinbrjotar-visa. Ja, den visa heve du vel ikkje høyrt; eg skal kveda henne aat deg, um du vil.

Olav.

Ja, lat faa høyra!

Aamund (syng).

Dei træla — dei trælafraa morgon til kveld, ja dei træla.Dei stræva — dei stræva,det varer um alder og æva.Dei freista alt, som dei kann vinna,dei sanka alt, som dei kann finna.Ja dei leita — ja dei leitaetter alt det, som vinningar kann heita.

Dei grava — dei gravai berg og i myr, ja dei grava.Dei byggja — dei byggjapaa hus og paa veg og paa bryggja.All jordi trur eg dei vil jamna;all malmen trur eg dei vil samna.Ja dei emna — ja dei emnapaa so mangt, som eg ikkje veit aa nemna.

Dei kapast — dei kapast;som hunden um beini dei nappast.Dei strida — dei strida;eit hefte vil ingen mann lida.Sin skatt vil alle med seg føraigjenom den endelause røra;til dei stupa — til dei stupa,og til andre kjem i staden til aa krjupa.

Olav.

Eg hadde mest ei von um, at det skulde vera so. Men so lyt eg no faa vita nokot meir um detta, naar me faa betre tider. Eg er ogso forviten til aa høyra, 12kor det stend til her i bygdom. Her er vel mange umskifte no, sidan sidst eg var her. Dei halda paa og snu og brøyta paa alle ting i andre land, og so er det von til, at denne nyfikna kunde ovra seg her i landet og.

Olav.

Aa ja, eg skulde tru det! Her er nyfikna nog, og stundom for myket med. For d’er so leidt med di, at det, som er gagn i, det kjem seinaste, og det, som er berre til syn og skin, det kjem alltid fyrst. Eg likar ikkje alt, som eg ser. Eg ser nog, at folk vil skapa seg um i bunad og klædnad og i ord og tale og ymis aatferd; men eg ser ikkje just, at dei verda visare fyre alt det. Eg høyrer, dei skrøyta av forfederne vaare og tala fagre ord um vaare gamle ættarmærke; men eg er rædd fyre, at skulde det halda fram, som det stemner, so vardt det ikkje stort atter av dei gamle ættarmerki. Dei tala um framgang, og det kann vera godt nog; men eg synest no ofta so, at det gjeng fram paa den eine sida og atter paa den andre; det gjeng i ring liksom kverni. Eg tenkjer, me kunde gjera lika god framgang, um me heldt nokot fastare paa gamalt maal og gamall bunad. Lat oss ganga fram i det, som godt er, men ikkje ganga so, at me gløyma vaar fedra-sed, som det stend i visa.

(Syng).

Dei vil alltid klaga og kyta,at me ganga so seint og so smaatt;men eg tenkjer, dei tarv ikkje syta:me skal koma, um ikkje so braadt.

Ja, det skyt ikkje fram, so det dunar,som no ingen kann undrast uppaa;men det munar daa jamt, ja det munar,so det stundom er hugnad aa sjaa.

Lat det ganga fram, lat det siga!Berre eitt eg ynskjer og bed:at me ikkje so høgt maatte stiga,at me gløyma vaar fedra-sed.

13Lat oss ikkje forfederne gløyma,under alt, som me venda og snu;for dei gav oss ein arv til aa gøyma,han er større, en mange vil tru.

Lat det merkast i meir en i ordi,at me halda den arven i stand,at naar federne sjaa att paa jordi,dei kann kjenna sit folk og sitt land.

Aamund.

Takk skal du hava. Du kann tru, det gjerer godt aa høyra atter dei gamle tonarne, naar ein heve voret nokre aar burte.

10

(Av »Ervingen«).

(1855).

Aamund.

Eg er so glad fyre det, at eg eingong fann folk, som eg kan tala fritt med, og vera viss på, at den eine skynar, kvat den andre seier. Det er lenge no, sidan eg var so heppen. Eg kom ofte i lag med gildt folk og hadde ymist moro med; men det vart aldri noko fullkomet skyn; når dei skjemtade og logo, tykte eg ofte, at der var ikkje noko til aa læja åt; og når eg sjølv skulle seie noko fyndigt og trøysamt, so var det liksom dei ikkje høyrde det eller visste, kvat eg meinte. Her slep eg å ottast fyre slikt.

Olav.

Ja, her skal du få lov til å bruka heimemålet ditt. — Men eg er so forviten til å høyre, kor det står til uti den store vide verdi. Kan du segja meg med nokre fåe ord, kor det ser ut i dei gildaste bygdom der?

Aamund.

Det er snaraste å seie, at det ser ut som i ei maurtuva: det kryp og kravlar på alle kantar, det strevar og ståkar på alle sider; det er ei endelaus røra, som det står 11i steinbrjotar-visa. Ja, den visa heve du vel ikkje høyrt; eg skal kvede henne åt deg, om du vil.

Olav.

Ja, lat få høyra!

Aamund (syng).

Dei træla — dei trælafrå morgon til kveld, ja dei træla.Dei streva — dei streva,det varer om alder og æva.Dei freista alt, som dei kan vinna,dei sanka alt, som dei kan finna.Ja dei leita — ja dei leitaetter alt det, som vinningar kan heita.

Dei grava — dei gravai berg og i myr, ja dei grava.Dei byggja — dei byggjapå hus og på veg og på bryggja.All jorda trur eg dei vil jamna;all malmen trur eg dei vil samna.Ja dei emna — ja dei emnapå so mangt, som eg ikkje veit å nemna.

Dei kapast — dei kapast;som hunden om beina dei nappast.Dei strida — dei strida;eit hefte vil ingen mann lida.Sin skatt vil alle med seg føraigjennom den endelause røra;til dei stupa — til dei stupa,og til andre kjem i staden til aa krjupa.

Olav.

Eg hadde mest ei von om, at det skulle vera so. Men so lyt eg no få vita noko meir om detta, når me få betre tider. Eg er også forviten til å høyre, 12kor det står til her i bygdom. Her er vel mange umskifte no, sidan sist eg var her. Dei halda på og snu og brøyta på alle ting i andre land, og so er det von til, at denne nyfikna kunne ovra seg her i landet og.

Olav.

Aa ja, eg skulle tru det! Her er nyfikna nok, og stundom for mykje med. For d’er so leidt med di, at det, som er gagn i, det kjem seinaste, og det, som er berre til syn og skin, det kjem alltid fyrst. Eg likar ikkje alt, som eg ser. Eg ser nok, at folk vil skapa seg om i bunad og klædnad og i ord og tale og ymis åtferd; men eg ser ikkje just, at dei verda visare fyre alt det. Eg høyrer, dei skrøyta av forfederne vaare og tala fagre ord om vaare gamle ættarmærke; men eg er redd fyre, at skulle det halda fram, som det stemner, so vart det ikkje stort atter av dei gamle ættarmerki. Dei tala om framgang, og det kan vera godt nok; men eg synest no ofte so, at det gjeng fram på den eine sida og atter på den andre; det gjeng i ring liksom kverna. Eg tenkjer, me kunne gjera lika god framgang, om me heldt noko fastare på gamalt mål og gamal bunad. Lat oss ganga fram i det, som godt er, men ikkje ganga so, at me gløyma vår fedra-sed, som det står i visa.

(Syng).

Dei vil alltid klaga og kyta,at me ganga so seint og so smått;men eg tenkjer, dei tarv ikkje syta:me skal koma, om ikkje so brått.

Ja, det skyt ikkje fram, so det dunar,som no ingen kan undrast oppå;men det munar då jamt, ja det munar,so det stundom er hugnad å sjå.

Lat det ganga fram, lat det siga!Berre eitt eg ynskjer og bed:at me ikkje so høgt måtte stiga,at me gløyma vår fedra-sed.

13Lat oss ikkje forfederne gløyma,under alt, som me venda og snu;for dei gav oss ein arv til å gøyma,han er større, en mange vil tru.

Lat det merkast i meir en i orda,at me halda den arven i stand,at når fedrane sjå att på jorda,dei kan kjenna sit folk og sitt land.

Aamund.

Takk skal du hava. Du kan tru, det gjer godt å høyre atter dei gamle tonane, når ein heve vore nokre år borte.