Gaius Laelius den eldre
I læreplanene 1
| År | Plan | Sitater | Fag | Side |
|---|---|---|---|---|
| 1858 | Normalplan for de lærde og realskoler (1858) | latin | s. 1571861 | |
Til statarisk Læsning benyttes følgende Forfattere: Sallust, Ciceros Taler, Cato major og Lælius, de officiis eller Qvæstiones Tusculanæ Til cursorisk Læsning benyttes Cæsar, Cornel, Justin … | latin | s. 1591861 |
Til eksamen 3
- 1910 · Examen artium
«C. Laelius¹ nocte ad Hipponem² cum accessisset, luce prima ad populandum agrum milites sociosque navales duxit. Extemplo equites citatis equis Carthaginem nuntiaverunt classem Romanam Scipionemque imperatorem (hunc fama erat jam in Siciliam transgressum) advenisse. Primo terror, deinde tristitia animos Carthaginiensium incessit: tantum fortunam esse mutatam, ut, qui ipsi exercitum ante moenia Romana habuissent victores, stratisque hostium exercitibus omnes Italiae populos a societate Romana avertissent³, ii nunc Africae populationes et obsidionem Carthaginis visuri essent. Romanis plebem urbanam et Latium satis semper juvenum belli gerendi cupidorum praebuisse pro tot caesis exercitibus subolescentium⁴; suam plebem imbellem in urbe, imbellem in agris esse; mercede parari auxilia ex Afris, gente mobili et infideli. Quamquam nihil usquam spei, nihil auxilii iis esse videbatur, tamen dilectum statim haberi placuit, muniri urbem, frumentum convehi, tela armaque parari, instrui naves ac mitti ad Hipponem adversus Romanam classem. Dum haec Carthagine aguntur, ad Laelium, praedam ingentem ex agro agentem, Massinissa cum equitibus paucis venit. Is segniter⁵ rem agi ab Scipione questus est, quod, fractis Carthaginiensium viribus, non jam exercitum in Africam trajecisset. Hortaretur Laelius Scipionem, ne cunctaretur; se, etsi regno suo pulsus esset, cum haud contemnendis copiis adfore peditum equitumque. Ab hoc sermone dimisso Massinissa Laelius postero die in Siciliam revectus mandata ejus Scipioni exposuit. ¹ Mens Scipio i aaret 205 f. Kr. rustet sig til sit angrep paa Karthago, sendte han sin ven C. Laelius iforveien med flaaten for at herje paa Afrikas kyst. ² Hippo, en by i Numidien. ³ avertere, drage en bort fra. ⁴ subolescere, vokse op. ⁵ segniter, trægt.»
- 1921 · Examen artium
«Eo die Scipio, C. Laelio cum sociis navalibus urbem*) custodire jusso, ipse in castra legiones reduxit, fessosque milites, qui uno die et acie dimicassent et in urbe expugnanda tantum laboris periculique subissent et ad postremum cum iis qui in arcem confugerant, iniquo etiam loco pugnassent, curare corpora jussit. Postero die militibus navalibusque sociis convocatis primum diis immortalibus gratias egit, qui se urbis opulentissimae omnium in Hispania compotem² fecissent. Deinde militum virtutem collaudavit, quod eos non eruptio hostium, non altitudo moenium, non munitissima arx deterruisset, quominus transcenderent omnia perrumperentque. Itaque murali corona³ se donaturum esse eum, qui primus murum adscendisset; profiteretur⁴ qui se dignum eo dono duceret. Duo professi sunt, Q. Tiberilius, centurio legionis quartae, et Sex. Digitius, socius navalis. Hi acriter inter se contendebant, et utriusque sodales summo studio certamini se admiscebant. Ea contentio cum prope seditionem veniret, Scipio tres arbitros se daturum dixit, qui testibus auditis judicarent uter prior in urbem transcendisset. C. Laelium et M. Sempronium et P. Caudinum delegit, eosque considere et causam cognoscere jussit. Sed paulo post C. Laelius ad Scipionem accedit eumque docet rem tumultuosissimo modo agi; stare hinc legionarios milites, hinc classicos, paratos per omnes deos jurare magis quae velint quam quae sciant vera esse; haud multum abesse quin manus inter se conserant. Confestim Scipio totum exercitum ad contionem advocavit pronuntiavitque se jam satis compertum habere Q. Tiberilium et Sex. Digitium simul in murum escendisse, seque ob eam causam eos ambos coronis muralibus donare. Ita turba sedata est. *) d. e. Carthago Nova i Spanien, som Scipios tropper hadde erobret samme dag under haard kamp. ² compos = herre over. ³ corona muralis = murkrone (hæderstegn for fortjente soldater). ⁴ profiteri = melde sig.»
- 1932 · Examen artium
«I året 203 f. Kr. blev kong Syphax i Numidia, som i den 2nen puniske krig hadde sluttet sig til kartagerne, slått av romerne. Fanget blev han ført til Rom av Scipios venn Lælius. Multis ante diebus Laelius cum Syphace primoribusque Numidarum captivis Romam venit, quaeque in Africa gesta essent omnia ordine exposuit patribus, ingenti hominum et in praesens laetitia et in futurum spe. Consulti deinde patres regem in custodiam Albam¹ mittendum censuerunt, Laelium retinendum, donec legati Carthaginienses venirent. Supplicatio in quatriduum decreta est. P. Aelius praetor, senatu misso et contione inde advocata, cum C. Laelio in rostra escendit. Ibi vero, audientes fusos Carthaginiensium exercitus, devictum et captum regem ingentis nominis, Numidiam omnem egregia victoria peragratam, tacitum continere gaudium non poterant, et clamoribus laetitiam immodicam significarunt. Itaque praetor extemplo edixit, ut aeditui² aedes sacras omnes tota urbe aperirent, et circumeundi salutandique deos agendique gratias per totum diem populo potestas fieret. Postero die legatos Masinissae in senatum introduxit. Gratulati primum senatui sunt, quod P. Scipio prospere res in Africa gessisset. Deinde gratias egerunt, quod Masinissam non appellasset modo regem, sed fecisset restituendo in paternum regnum, in quo post Syphacem sublatum, si ita patribus visum esset, sine metu et certamine esset regnaturus; deinde quod eum amplissimis decorasset honoribus, quibus ne indignus esset et dedisse operam Masinissam et porro daturum esse. Petere Masinissam, ut regium nomen ceteraque beneficia Scipionis et munera senatus decreto confirmaret; et illud quoque petere, ut Numidas captivos, qui Romae in custodia essent, remitterent. Ad ea responsum legatis, rerum gestarum prospere in Africa communem sibi cum rege gratulationem esse; Scipionem recte atque ordine videri fecisse, quod eum regem appellaverit, et quicquid aliud fecerit, quod cordi esset Masinassae, id patres comprobare et laudare. Munera, quae legati ferrent regi, decreverunt et dona legatis Numidisque, qui ex custodia dimissi regi redderentur. ¹ Alba, by øst for Rom. — ² aedituus, tempelvokter.»
Atlaset teller 92 læreplaner. Hver fagplan og hver revidert utgave telles for seg. Flere trykk og oversettelser med samme tekst telles én gang. Lover, utkast, veiledninger og tillegg er ikke med. Ikke alle planene er fullstendig undersøkt for dette.