Læreplanatlas
LesebokAasmund Olavson Vinje.

Eivind Aalandslid.

88

Eivind Aalandslid det var ein spretten kar,under bjelken godt han slengde.Mangt eit taket tok han, og so seig han var,at han beste karen sprengde.Eivind ute var, naar nokon var i naud,kaupte garden hans og hest og fe og saud.89Kunde han ei daabeste kaupet faa,mannen smurd’ han upp og dengde.

Eivind var imillom Skiens by og Morikaste og »beste« karen.Og den stakkars krok, som kom i Eivinds klo,han var seld og fantefaren.Gjeva nokre pengar, det var Eivinds vis,og so hest og smør og skinn til dubbelt pris.So paa alt den fanttok i garden pant.Slo so til seg heile garden.

Stødt so er det slikt, dei hava fælt til vinst,slike sterke rike karar.Eivind lagde upp, so kaksen hadde minstfem og tjuge gode gardar.Kaupte’ han ein hest, ell’ um det var ein gard,stelte han seg so, at sumt han skuldig var.Kom so folk med krav,dengde han deim av.So med hogg og slag han svarar.

Ingen kunde søkja Eivind for ein rett.Alle tømde vardt og tvegne.Futen, skrivaren og prokurator lettvordo til hans side dregne.Saki vreid dei burt og upp og upp den skaut:han deim hestar gav og store feite naut.Folk slik urett bar,daa dei rædde varfor aa verda helseslegne.

Men daa var det eingong, gamle Ivar Aaso til Storegut’en talar:»vil du krevja Eivind, skal ein bukk du faa.Han meg eiger hundrad dalar.90Naar du skræmer Eivind, som eg veit du kann,verdt du for det attaat til ein frægdamann«.Storegut vardt glad.Fort han foor avstad.Spræke gut ei lenge sadlar.

Naar so Storegut’en kjem til Eivind daa,han for honom liksom kjæler.»Eg skal krevja deg fraa honom Ivar Aa«,muslar han for seg og mæler.»Kom i loftet upp, skal du bitaling faatil den gamle skarven, denne Ivar Aa«,Eivind gav til svar;for han er den kar,han for dengjing aldri fæler.

Naar dei kom i loftet, laasen med eit slagslo han i, so huset riste.Og han segjer: »no du læra skal i dagdet, som aldri fyrr du visste.No skal du for gamle skarven Ivar Aadi bitaling her paa reide handi faa.Men eg trur med meg,dette krav av degjamen verdt paa meg ditt siste«.

Men han Storegut han stod og flirde kaldt.Varme ord han ikki trengde.Med den vinstre hand ein tunnesekk med salttok han og paa oksli slengde;svingad’ sekken upp til munnen som ein dram,leikad’ der paa golvet med ’om att og fram.Daa vardt Eivind bleik,og paa folk han skreik.Her var den, som Eivind dengde.

Svint av kista si han hundrad dalar tok,— pengar tunge er aa bera. —91Og han Storegut’en varmt i handi skok,sagde: »me skal vinir vera!«Men han Storegut’en svarad’: »no skal duum fraa alle dine vonde vegir snu!Ser eg ikki, fortat det verder gjort,skal med meg du faa aa gjera!«