Arruns Tarquinius
Til eksamen 1
- 1903 · Examen artium
«Tarquinius Superbus, postquam in exilium eiectus est, ut bellum populo Romano inferret, circumire supplex Etruriae urbes; orare maxime Veientes Tarquiniensesque²), ne se, virum eiusdem sanguinis, exsulem et egentem cum liberis ante oculos suos perire sinerent. Alios peregre³) in regnum Romam accitos; se regem, augentem bello Romanum imperium, a proximis⁴) scelerata coniuratione pulsum. Eos inter se, quia nemo unus satis dignus regno visus sit, partes regni rapuisse; bona sua diripienda populo dedisse, ne quis expers sceleris esset. Patriam se regnumque suum repetere velle. Ferrent opem, adiuvarent; suas quoque veteres iniurias ulciscerentur, toties caesas legiones, agrum ademptum. Haec moverunt Veientes, ac pro se quisque, Romano duce ignominias demendas belloque amissa repetenda, minaciter fremunt. Tarquinienses nomen ac cognatio movet; pulchrum videbatur, suos Romae regnare. Ita duo duarum civitatum exercitus ad repetendum Tarquinio regnum belloque persequendos Romanos eum secuti Postquam in agrum Romanum ventum. est obviam hosti consules eunt. Valerius quadrato agmine peditem ducit; Brutus ad explorandum cum equitatu antecessit. Eodem modo primus eques hostium agminis fuit; praeerat Arruns Tarquinius, filius regis; rex ipse cum legionibus sequebatur, Arruns ubi ex lictoribus procul, consulem esse, deinde iam propius ac certius facie quoque Brutum cognovit, inflammatus ira, “Ille est vir“ inquit, “qui nos expulit patria. Ipse en ille nostris decoratus insignibus magnifice incedit. Dii regum ultores adeste“. Concitat calcaribus equum atque in ipsum infestus consulem dirigit. Sensit in se iri Brutus; decorum erat tum ipsis capessere pugnam ducibus; avide itaque se certamini offert; adeoque infestis animis concurrerunt, neuter, dummodo hostem vulneraret, sui protegendi corporis memor, ut contrario ictu per parmam uterque transfixus moribundi ex equis lapsi sint.»