Appius Claudius Pulcher
Til eksamen 1
- 1922 · Examen artium
«Anno a. Chr.n. CCXII cum Hannibal in Lucania consulem Claudium frustra persecutus esset, alia ei in his locis bene gerendae rei fortuna oblata est. M. Centenius, insignis inter primi pili centuriones et magnitudine corporis et animo, iam perfunctus militia, per P. Cornelium Sullam praetorem in senatum introductus petit a patribus, uti sibi quinque millia militum darentur: se peritum et hostis et regionum brevi operae pretium facturum¹ et, quibus artibus nostri et duces et exercitus capti forent, iis adversus inventorem usurum. Id non promissum erat magis stolide² quam stolide creditum, tamquam eaedem militares et imperatoriae artes essent. Data ei sunt pro quinque octo millia militum, pars dimidia cives, pars socii; et ipse multos voluntarios in itinere ex agris concivit, ac prope duplicato exercitu in Lucanos pervenit, ubi Hannibal substiterat. Haud dubia res erat, quippe inter Hannibalem ducem et centurionem, exercitusque alterum vincendo veteranum, alterum novum totum, magna ex parte etiam tumultuarium ac semiermem. Ut conspecta inter se agmina sunt, et neutra pars detrectavit pugnam, extemplo instructae acies. Pugnatum est duas amplius horas, defendente se, donec dux stetit, fortiter Romana acie. Postquam is, metu futuri dedecoris, si sua temeritate contractae cladi superesset, objectans se hostium telis cecidit, fusa extemplo est Romana acies; sed adeo ne fugae quidem iter patuit, omnibus viis ab equite insessis, ut ex tanta multitudine vix mille evaserint, ceteri passim alii alia peste absumpti sint. ¹ Operae pretium facere, gjøre noget som lønner umaken, et kup ² Stolidus, taapelig.»