222

Notid Fyrrtid

finna eg finn (me finna) eg fann (me funno) eg hev funnet

detta - dett ( - detta) - datt ( - dotto) - - dottet

kveda - kved ( - kveda) - kvad ( - kvaado) - - kvedet

sitja - sit ( - sitja) - sat ( - saato) - - sitet

bera - ber ( - bera) - bar ( - baaro) - - boret

bita - bit ( - bita) - beit ( - bito) - - bitet

njota - nyt ( - njota) - naut ( - nuto) - - notet

fljuga - flyg ( - fljuga) - flaug ( - flugo) - - floget

fara - fer ( - fara) - foor ( - foro) - - faret

taka - tek ( - taka) - tok ( - toko) - - teket

slaa - slær ( - slaa) - slo ( - slogo) - - sleget

blaasa - blæs ( - blaasa) - bles ( - bleso) - - blaaset

faa - fær ( - faa) - fekk ( - fingo) - - fenget

graata - græt ( - graata) - gret ( - greto) - - graatet

halda - held ( - halda) - heldt ( - heldo) - - haldet

hanga - heng ( - hanga) - hekk ( - hingo) - - henget

lata - let ( - lata) - leet ( - leto) - - latet

laata - læt ( - laata) - leet ( - leto) - - laatet

telja - tel ( - telja) - talde - - talt

dylja - dyl ( - dylja) - dulde - - dult

setja - set ( - setja) - sette - - sett

døma - dømer ( - døma) - dømde - - dømt

lysa - lyser ( - lysa) - lyste - - lyst

kasta - kastar ( - kasta) - kastad(e) - - kastat

tru - trur ( - tru) - trudde - - trutt

eiga - eig ( - eiga) - aatte - - aatt

hava - hev(e) ( - hava) - hadde - - havt

turva - tarv ( - turva) - turvte - - turvt

vera - er ( - ero, era) - var ( - vaaro) - - voret

verta(d)- vert(d) ( - verda) - vart(dt) ( - vordo) - - vortet (vordet)

gjera - gjer ( - gjera) - ( - gjorde - - gjort

totte - - tott

tykkja - tykkjer ( - tykkja)

(tykte) - - (tykt).

223Pronomen.

Eg (ɔ: jeg) du han ho det

meg deg honom henne det

min mi mitt din di ditt hans hennar

me (ɔ: vi) de dei

oss dykk dei(m)

vaar dykkar deira

annan onnor anna(t)

einkvar eikor eitkvart

ingen ingi inkje

nokon nokor noko(t).

Bygdemaal.

Namnord. »Ein dom« heiter i nom. sing. fleire stader ein dom’e. »Domen«: sume stader domin. »Ei vise«, fleire stader ei visa; »ei vike«: ogso ei veka elder viku, vuku. »(Den) visa«: ogso visaa, viso; »(den) vika«: ogso veka, viko, vukua. »Bygdi«, »roti« heiter sume stader bygde, rote; bygde, rota, bygda, rota. »Aaret«, »eplet« for det meste aare, eple, men sumestader aari, epli. (V. Telemarki).

Mange bygdemaal brukar dativ i eintal: dom’i (dom’e, dom’a); enda; i desse leikje (i denne leg); bygdem(ne), visum(ne); aare (aara).

I nom. plur. fell ofte r’en burt; doma, visu for »domar«, »visur«. »Domarne« heiter: doman(n)e domann elder domadn; »bygderne(a)«: bygdin(e)(a) bygdidn; »visurne«: visun(n)e, visunn, visudn. »Aari«, »epli« heiter sume stader aare, eple; aara, epla (som sterkt fem. sing).

Dat. plur. i alle kjøn endar paa om, o elder aa: domom, domo, domaa; visom (o, aa), aarom (o, aa).

Um ymse former for personlege (og possessive) pronomen sjaa ordlista.

Gjerningsord. Infinitiv ender 1) paa a: drøyma, gjera; 2) paa e: drøyme, gjere; 3) paa e, naar rotvokalen er lang, drøyme; men paa a, naar rotvokalen er stutt: gjera (elder med tiljamning gjaaraa). 4) utan endevokal: drøym’ (drømm’).

224Indikativ. a) »Eg finn«: flr. st. eg finn’e, (finn’er).

»Eg dømer« fl. st. eg døme.

»Eg kastar« - - - kasta.

b) »me fann« - - - me funno el. funne.

»me kastad(e)« heiter me kasta.

c) »Eg hev funnet« e. h. funne (funni).

»eg hev kastat« - - kasta.

Konjunktiv. (I Præsens vanleg ynskjande: han gjeve, fylgje, verje, sjeldan medgjevande: det vere som det kann). Imperf.: »fengje eg hus, so vore det væl«.

Sjaa elles I. Aasen »Norsk Grammatik«.

222

Notid Fyrrtid

finna eg finn (me finna) eg fann (me funno) eg har funnet

detta - dett ( - detta) - datt ( - dotto) - - dottet

kveda - kved ( - kveda) - kvad ( - kvaado) - - kvedet

sitja - sit ( - sitja) - sat ( - saato) - - sitet

bera - ber ( - bera) - bar ( - baaro) - - boret

bita - bit ( - bita) - beit ( - bito) - - bitet

njota - nyt ( - njota) - naut ( - nuto) - - notet

fljuga - flyg ( - fljuga) - flaug ( - flugo) - - floget

fara - fer ( - fara) - foor ( - foro) - - faret

taka - tek ( - taka) - tok ( - tok) - - teke

slaa - slår ( - slaa) - slo ( - slogo) - - sleget

blåsa - blæs ( - blåsa) - bles ( - bleso) - - blaaset

få - fær ( - få) - fekk ( - fekk) - - fenget

gråta - græt ( - gråta) - gret ( - greto) - - graatet

halda - held ( - halda) - heldt ( - heldo) - - halde

hanga - heng ( - hanga) - hekk ( - hingo) - - henget

lata - let ( - lata) - leet ( - leto) - - latet

laata - læt ( - laata) - leet ( - leto) - - låtet

telja - tel ( - telja) - talde - - talt

dylja - dyl ( - dylja) - dulde - - dult

setja - set ( - setja) - sette - - sett

døma - dømer ( - døma) - dømde - - dømt

lysa - lyser ( - lysa) - lyste - - lyst

kasta - kastar ( - kasta) - kasta(e) - - kasta

tru - trur ( - tru) - trudde - - trutt

eiga - eig ( - eiga) - åtte - - ått

hava - har(e) ( - hava) - hadde - - hatt

turva - tarv ( - turva) - turvte - - turvt

vera - er ( - er, era) - var ( - var) - - vore

verta(d)- vert(d) ( - verda) - vart(dt) ( - vordo) - - vorte (vordet)

gjera - gjer ( - gjera) - ( - gjorde - - gjort

tykte - - tott

tykkja - tykkjer ( - tykkja)

(tykte) - - (tykt).

223Pronomen.

Eg (ɔ: jeg) du han ho det

meg deg han henne det

min mi mitt din di ditt hans hennar

me (ɔ: vi) de dei

oss dykk dei(m)

vår dykkar deira

annan anna anna(t)

einkvar eikor eitkvart

ingen ingi inkje

nokon nokor noko(t).

Bygdemål.

Namnord. »Ein dom« heiter i nom. sing. fleire stader ein dom’e. »Domen«: somme stader domin. »Ei vise«, fleire stader ei visa; »ei vike«: også ei veka eller viku, vuku. »(Den) visa«: også visaa, viso; »(den) vika«: også veka, viko, vukua. »Bygda«, »rota« heiter somme stader bygde, rote; bygde, rota, bygda, rota. »Året«, »eplet« for det meste åre, eple, men sumestader åra, epli. (V. Telemarki).

Mange bygdemål brukar dativ i eintal: dom’i (dom’e, dom’a); enda; i desse leikje (i denne leg); bygdem(ne), visum(ne); åre (åra).

I nom. plur. fell ofte r’en bort; doma, visu for »domar«, »visur«. »Domane« heiter: doman(n)e domann eller domadn; »bygdene(a)«: bygdin(e)(a) bygdidn; »visurne«: visun(n)e, visunn, visudn. »Åra«, »epli« heiter somme stader åre, eple; åra, epla (som sterkt fem. sing).

Dat. plur. i alle kjønn endar på om, o eller aa: domom, domo, domaa; visom (o, aa), aarom (o, aa).

Om ymse former for personlege (og possessive) pronomen sjå ordlista.

Gjerningsord. Infinitiv ender 1) på a: drøyma, gjera; 2) på e: drøyme, gjere; 3) på e, når rotvokalen er lang, drøyme; men på a, når rotvokalen er stutt: gjera (eller med tiljamning gjaaraa). 4) utan endevokal: drøym’ (drømm’).

224Indikativ. a) »Eg finn«: flr. st. eg finn’e, (finn’er).

»Eg dømer« fl. st. eg døme.

»Eg kastar« - - - kasta.

b) »me fann« - - - me funno el. funne.

»me kasta(e)« heiter me kasta.

c) »Eg har funnet« e. h. funne (funne).

»eg har kasta« - - kasta.

Konjunktiv. (I Præsens vanleg ynskjande: han gjeve, fylgje, verje, sjeldan medgjevande: det vere som det kan). Imperf.: »fengje eg hus, so vore det vel«.

Sjå elles I. Aasen »Norsk Grammatik«.